SZCZEPY BIAŁE ciąg dalszy

Muscadet (Melon): jedyny szczep Znaku Geograficznie Zastrzeżonego AOC Muscadet z Doliny Loary owocujący winem białym wy­trawnym o delikatnych aromatach.

Muscat a petits grains (o małych jago­dach) :odmiana południowa, bardzo aroma­tyczna, nazywana także «Muscat de Fronti-gnan». Służy głównie do wyrobu Słodkich Win Naturalnych.

Petit Manseng: jest uprawiany w Beam. Charakteryzuje sig grubą skórką jagód win­nych. Pozwala to na maksymalne przedłużenie dojrzewania. Z prawie przejrzałych wino­gron powstają łagodne wina Jurançon.

Pinot blanc: zajmuje prawie 20% obsady szczepowej w Alzacji. Daje wina wytrawne do­brze zbudowane łączące w sobie świeżość i gładkość. Coraz częściej stosowany w wyrobie win musujących Crémant d’Alsace.

Pinot gris: dawniej nazywany «Tokay d’Al­sace», ma kolor szaro niebieski zajmuje 5% obsady szczepowej w Alzacji. Wina białe z Pi­not gris mają intensywny aromat, są mocne, czasami słodkie. Spotykamy go również w Sa­baudii, Dolinie Loary i trochę w Burgundii.

Riesling: najstarszy szczep Alzacji (20% obsady). Rodzi wina białe wytrawne, delikatne i rasowe.

Roussanne: mało wydajna odmiana upra­wiana głównie w północnej części Côtes du Rhône. Budzi zainteresowanie ze względu na orginalność i cechy aromatyczne.

Roussette: szczep nazywany również «Al­tesse» pochodzący z Sabaudii i w Bugey. Jedyny dla oznaczeń Roussette de Savoie i Roussette du Bugey. Daje wina ostre i deli­katnie aromatyczne.

Sauvignon: odmiana bardzo aromatyczna uprawiana głównie w Bordeaux, na Południo­wym Zachodzie i w Dolinie Loary. Jedyna w przypadku win białych Sancerre, Pouilly Fumé, Quincy… Szczep związany z Sémillon owocuje białymi winami likierowymi (Sauter­nes, Monbazillac…).

Savagnin: szczep uprawiany w Jurze, gdzie nazywa się go również «Nature». Daje wina białe oznaczone: Arbois, Côtes du Jura, l’Etoile. Jedyny dla żółtych win Jury.

Sémillon: szczep uprawiany głównie w Bordeaux i na Południowym Zachodzie. Pleśń szlachetna rozwijająca się na jagodach umoż­liwia uzyskanie wielkich win likierowych tych regionów. W połączeniu z Sauvignon rodzi wina wytrawne, delikatne i niecierpliwe.

Sylvaner: jest odmianą alzacką dającą wi­na lekkie, świeże i owocowe. Używana jest ja­ko jedyna lub w połączniu z innymi tworząc tzw. Edelzwicker, zestawienie białych szcze­pów typowe dla Alzacji.

Ugni blanc: w powierzchni upraw drugi szczep we Francji. Stosowany zwłaszcza w Charentes (jako główny w winnicach Cognac)

i na Południowym Zachodzie. Współtworzy niektóre białe wina Langwedocji, Prowansji i Korsyki wnosząc świeżość i kwasowość.

Vermentino: szczep korsykański spotyka­ny też w Prowansji pod nazwą «Rolle». Daje białe wino wytrawne i świeże o typowym aro­macie jabłka i migdałów.

Viognier: odmiana o wysokiej jakości aromatycznej, prawie wyłącznie uprawiana w północnej części Cotes du Rhóne. Jedyny szczep oznaczeń Condrieu i Chateau-Grillet.

SZCZEPY CZARNE ciąg dalszy

Mondeuse: uprawiany wyłącznie w regionie sabaudzkim. Owocuje mocnymi winami czer­wonymi o owocowo-korzennych aromatach i ciemnej barwie.

Mourvedre: sadzony na Południowym Wschodzie, dostarcza wina mocnego, barwnego i obfitującego w garbniki, które po kilku latach przechowywania wzbogacają sig o wyśmienity bukiet. Znajdziemy go w winach AOC z Pro­wansji (Bandol), w Dolinie Rodanu i Langwe-docji. Łączy się z innymi szczepami.

Niellucio: szczep korsykański, który przy­niósł uznanie winom z Patrimonio. Spotykany dzisiaj w całej Korsyce wschodniej. Rodzi «so-czyste» wina czerwone i wina różowe o owoco­wych aromatach.

Pineau d’Aunis: uprawiany w Dolinie Loa­ry często używany do wyrobu win różowych wy­trawnych, żywych i «owocowych».

Pinot Meunien odmiana uprawiana głów­nie nad Marną i w Aube do produkcji Szampa­na. Spotykany także na Wschodzie (wina z Mo-selle, Cótes de Toul) i w Dolinie Loary. Nazwę swą zawdzięcza liściom o białawym kolorze i kosmatej powierzchni.

Pinot noin jemu to właśnie zawdzięczają sławę wspaniałe czerwone wina burgundzkie. Często odznaczające się aromatem małych czer­wonych owoców, zwłaszcza jeśli pije się je, kiedy są jeszcze młode. Po kilku latach leżakowania nabiera smaku dziczyzny. Jest szczepem prze­ważającym w Burgundii przy wyrobie win czer­wonych, spotykany również na innych terenach (Alzacja, Jura, Bugey). Używany jako równoważ­nik w procesie produkcji Szampana.

Poulsard: szczep z Jury dający wino delikat­ne, owocowe, pijące się lekko, wątłe kolorystycznie.

Sciacarello: odmiana korsykańska ulokowa­na głównie na Południowym Zachodzie wyspy. Owocuje winem przechowującym sig długo, a w jego bukiecie wyczuwa sig zapach pieprzu. Do­skonały w roli winogron spożywanych przy stole.

Syrah: jedyny czarny szczep z północnych rejonów Cótes du Rhóne. Coraz czgściej upra­wiany w Yaucluse, Prowansji i Langwedocji-Roussillon. Rodzi wino mocne, bogate w kolo­ry, o wyraźnym zapachu fiołków przechodzą­cym z czasem w zapach pieprzu i dziczyzny.

Tannat: odmiana szczepowa z Bearn two­rząca większość win z Madiran. Kolorowych, mocnych i bogatych w garbniki, które starze­jąc się nabierają gładkości.

Trousseau: szczep z Jury rodzący wina ży­we kolorystycznie, o wigkszej zawartości garb­ników niż wina szczepu Poulsard. Współtworzy wina czerwone i różowe z Arbois i Cótes du Jura.

SZCZEPY BIAŁE

Aligoté: odmiana burgundzka uprawiana w Côte-d’Or, Saône-et-Loire i Yonne. Daje wino białe «niecierpliwe», które należy pić kiedy jest jeszcze młode.

Bourboulenc: nazywany również «Malvoisie du Languedoc» uprawiany na ca­łym śródziemnomorskim południu i owocu­jący winem świeżym i aromatycznym. Należy je pić, kiedy jest młode.

Chardonnay: główny składnik wielkich białych win burgundzkich, uprawiany także w Szampanii zwłaszcza w okolicy zwanej Côte des Blancs (Szampan blanc de blancs produ­kowany jest wyłącznie z winogron tego szcze­pu). Spotykamy go również w Dolinie Loary i w Jurze. Wina Chardonnay są dostatnie, deli­katne, mają aromat suszonych owoców, moż­na je przechowywać przez wiele lat w zależ­ności od gleby z której pochodzą.

Chenin: jest szczepem z Doliny Loary, gdzie wciąż jeszcze nazywa sig go «Pineau de la Loire». W procesie produkcji daje wino białe wytrawne, bądź musujące (Crémant de Loire, Saumur i Vouvray musujące) albo pół-wytrawne czy łagodne (Coteaux du Layon…). Wina Chenin mają wyraźną kwasowość i przechowują sig długo.

Clairette: odmiana południowa, jedna z najstarszych w Langwedocji. Tworzy jako je­dyny wina AOC Clairette de Bellegarde i Clai­rette du Languedoc. Stosowany w połącze­niach przy produkcji win białych oznaczo­nych geograficznie z Doliny Rodanu, Lan­gwedocji i Prowansji. Daje wina aromatyczne.

Colombard: uprawiany dawniej w Cha-rentes i na Południowym Zachodzie przy pro­dukcji win przeznaczonych do destylacji (Ko­niak i Armaniak). Obecnie «wraca do łask» i służy do produkcji win lokalnych.

Folie blanche: szczep niegdyś bardzo ce­niony przy wyrobie Koniaku. Dziś prawie już nieobecny w rejonie Charentes ze wzglgdu na swoją niską odporność na szarą pleśń. Tworzy jako jedyny Wino Oznaczone Geograficznie Gros Plant du Pays Nantais.

Gewurztraminer: jest szczepem alzac­kim stanowiącym 20% obsady szczepowej w tym rejonie. Owocuje mocnymi winami biały­mi, dobrze zbudowanymi o eleganckim i in-

tensywnym zapachu. Są to wina wytrawne, niektóre dobre roczniki charakteryzują sig dużą łagodnością.

Biały Grenache: spotykany głównie w Roussillon, gdzie służy do produkcji Słodkich Win Naturalnych (Vins Doux Naturels). W Langwedocji łączony z innymi białymi szcze­pami, którym dodaje delikatnego aromatu.

Gros Nanseng: uprawiany w Beam. Jest głównym składnikiem wytrawnych win z Ju­rançon. Współtworzy białe wina z Irouléguy, Tursan, Béarn, Côtes de Saint-Mont, Pache-renc du Vic-Bilh i łagodne Jurançon.

Jacquere: szczep z Sabaudii i Bugey. Ro­dzi białe lekkie wina wytrawne o niskiej za­wartości alkoholu.

Len de PE1: odmiana typowa dla winnic Gaillac. Owocuje winami białymi alkoholizo­wanymi i żywymi łączonymi przy wyrobie białych Gaillac z winami z Mauzac.

Macabeu: odmiana szczepowa uprawiana zwłaszcza w Roussillon do produkcji Słod­kich Win Naturalnych i Côtes du Roussillon białych. Rodzi wino mocne i aromatyczne na ogół o niskiej kwasowości.

Marsanne: szczep regionu Côtes du Rhône uprawiany tam na plantacjach wscho­dnich i południowych. Spotyka sig go rów­nież w Prowansji i Langwedocji. Daje wina białe wytrawne, dostatnie i eleganckie.

Mauzac: odmiana szczepowa z regionów Gaillac i Limoux stosowana do produkcji bia­łych win musujących, cechujących sig dużym «spokojem».

Muscadelle: uprawiany głównie w rejo­nie Bordeaux i w Dordonii. Używany do połą­czeń ze szczepami Sauvignon lub Sémillon. Nie należy do rodziny Muscat.

SZCZEPY CZARNE

Cabernet Franc: odmiana uprawiana w re­gionie Bordeaux, ale też w rejonie Południowe­go Zachodu i w Dolinie Loary, gdzie daje wino aromatyczne o zapachu maliny i krzewu jeży­ny. Wino z Cabernet Franc jest uboższe kolory­stycznie i zawiera mniej substancji garbniko­wych niż Cabernet Sauvignon.

Cabernet Sauvignon: uprawiany głównie w rejonie Bordeaux i na Południowym Zacho­dzie. Znajdziemy go również w Dolinie Loary, w Prowansji i Langwedocji. Rodzi wino bogate ko­lorystycznie i w garbniki, przechowujące się długo, o aromatach zielonej papryki przecho­dzących w zapach ściółki leśnej.

10

Carignan: pierwszy ze szczepów francu­skich pod wzglgdem zajmowanej powierzchni, uprawiany na całym śródziemnomorskim połu­dniu. Odmiana o słabej wydajności dostarcza win mocnych i bogatych w garbniki. Jest czę-sto łączony z innymi delikatniejszymi szczepa­mi (Grenache, Cinsaut, Syrah, Mourvedre).

Cinsaut: szczep południowy o średniej wy­dajności daje wina czerwone gładkie i delikatne aromatyczne, łączone z winami szczepów Cari­gnan, Grenache, Syrah i Mourvedre. Współtwo­rzy liczne wina AOC w Prowansji, Cótes du Rhone i w Langwedocji.

Camay czarny o białym soku: w rejonie Beaujolais wystgpuje jako jedyny. Uprawiany również w Andegawenii, Turenii, Sabaudii i Owernii… Pochodzą od niego gładkie wina czer­wone o owocowych zapachach nadające sig do picia, kiedy są jeszcze bardzo młode.

Grenache: odmiana spotykana w Dolinie Ro­danu i w Langwedocji-Roussillon rodząca wino o dużej zawartości alkoholu, gładkie i oleiste, które w połączeniu z winami wywodzącymi się ze szczepów Syrah, Mourvede, staje się winem o długiej żywotności. Grenache jest głównym szcze­pem Słodkich Win Naturalnych Banyuls i Maury.

Grolleau: odmiana szczepowa z Andegawe­nii i Turenii owocująca winem lekkim, o ni­skiej zawartości alkoholu często przetwarzanym na wino różowe.

Malbec: jego nazwa zmienia się w zależ­ności od regionu. Nazywany «Auxerrois» (z mia­sta Auxerre) w Cahors, gdzie robi się z niego większość win, «Cot» w Turenii i «Malbec» w rejonie Bordeaux. Daje wino barwne, bogate w garbniki, używane do połączeń.

Merlot: szczep Bordeaux uprawiany także w obrębie Południowego Zachodu. Rodzi wi­no dość ostre, gładkie, rozwijające się szybciej niż wina Cabernet. Merlot dominuje wśród win Saint-Emilion a zwłaszcza w Pomerol.